Narcyz jest rośliną należącą do rodziny amarylkowatych. Należy do niego kilkadziesiąt gatunków i duża liczba mieszańców. Rośnie dziko w krajach śródziemnomorskich, w Europie Środkowej i Północnej, a także w Azji (Chiny i Japonia). Uprawia się je w wielu krajach na świecie. W Polsce rośnie dziko lub jest uprawiany ozdobnie. Typowym gatunkiem jest narcyz biały (Narcissus poeticus).

Morfologia narcyzów

Pokrój – Byliny, geofity cebulkowe

Kwiaty – Pachnące, z przykoronkiem w środku. Są chronione żółtawą pochwą do czasu zakwitnięcia. Wyrastają pojedynczo albo po 2-6 sztuk na jednej łodyżce

Liście – są równowąskie, w kolorze ciemnej zieleni.

Systematyka

Pozycja w systemie APG II (2003) i APW (2001…)
Rodzaj Narcissus należy do rodziny amarylkowatych, (Amarylidaceae), która wraz z grupę siostrzaną rodziną czosnkowatych Alliaceae, tworzą grupę siostrzaną agapantowatych Agapanhaceae. Wszystkie trzy rodziny stanowią jedną z linii rozwojowych grupy określanej pomocniczo rangą rzędu jako szparagowce Asparagales w obrębie kladu jednoliściennych

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd amarylkowce (Amaryllidales Bromhead), rodzina amarylkowate (Amaryllidaceae J. St.-Hil.), podrodzina Narcissoideae Haw. in Sweet, plemię Narcisseae Lam. & DC., podplemię Narcissinae Pax in Engl. & Prantl., rodzaj narcyz (Narcissus).

Gatunki uprawiane w Polsce

  • biały, n. wonny (Narcissus poeticus L.) – o kwiatach białych, z krótkim, czerwonym przykoronkiem,
  • narcyz cyklamenowaty (Narcissus cyclamineus DC. ex Redouté)
  • narcyz łuskowaty (Narcissus bulbocodium L.) – niewysoki, o długim, lejkowatym przykoronku,
  • narcyz niezrównany (Narcissus incomparabilis Mill.)
  • narcyz sitowaty (Narcissus juncifolius Lag.)
  • narcyz trąbkowy (Narcissus pseudonarcissus L.) – o kwiatach żółtych, z długim przykoronkiem (trąbką), niewłaściwie zw. żonkilami,
  • narcyz trzypręcikowy (Narcissus triandrus L.)
  • narcyz wielokwiatowy (Narcissus tazetta L.)
  • narcyz żonkil, żonkil (Narcissus jonquilla L.) – gatunek wielokwiatowy (o 2–6 kwiatach na jednym pędzie), o kwiatach żółtych i z żółtym przykoronkiem.

Oprócz wyżej wymienionych gatunków botanicznych, uprawia się w sumie ponad 10 tysięcy odmian uprawnych, które różnią się od siebie wielkością, kształtem, barwą czy wypełnieniem kwiatów. Wiele z nich powstało poprzez krzyżowanie różnych gatunków narcyzów. Obecnie nie da się dokładnie określić pochodzenia wielu krzyżówek. Obejmowane są one wspólną nazwą- Narcissus spp. Ogrodnicy klasyfikują narcyzy w 12 grupach:

Grupa 1. Narcyzy trąbkowe
Grupa 2. Narcyzy wielkoprzykoronkowe
Grupa 3. Narcyzy drobnoprzykoronkowe
Grupa 4. Narcyzy pełne
Grupa 5. Mieszańce triandrus
Grupa 6. Mieszańce cyclamineus
Grupa 7. Mieszańce jonquilla
Grupa 8. Mieszańce tazetta
Grupa 9. Mieszańce poeticus
Grupa 10. Dziko rosnące gatunki i pierwsze mieszańce międzygatunkowe
Grupa 11. Narcyzy o rozszczepionym przykoronku
Grupa 12. Pozostałe gatunki i odmiany

Zastosowanie Narcyzów

Narcyz jest rośliną ozdobną, uprawianą w ogrodach, na kwietnikach lub pod osłonami w okresie jesienno-zimowym na kwiaty cięte. Warto wiedzieć, że powinny być one komponowane w bukiecie osobno, bez innych kwiatów, ponieważ cięte narcyzy mogą przyspieszyć więdnięcie innych kwiatów, wydzielając lepki, szkodliwy dla innych kwiatów sok.

Pielęgnacja/ uprawa

  • Należą do najłatwiejszych w uprawie roślin cebulowych
  • Są dość mrozoodporne, lubią stanowiska nasłonecznione, ale można je sadzić też pod krzewami i drzewami
  • Przyjmują się na każdej przypuszczalnej glebie
  • Osiągają wysokość 10-60 centymetrów
  • Kwitną w zależności od odmiany- od marca do czerwca
  • Wiele z gatunków dzikich można sadzić w ogrodach skalnych i są one wrażliwe na niską temperaturę

Narcyz Carlton

  • Należy do grupy narcyzów wielkoprzykoronkowych
  • Sadzi się w go w sierpniu/wrześniu na głębokość 20 centymetrów, w odległości 15 centymetrów od siebie
  • Kwiaty w kolorze żółtym, które kwitną w kwietniu
  • Odmiana ta charakteryzuje się duża żywotnością
  • Dobrze prezentuje się w większych grupach na rabatach, a także pod drzewami i krzewami
  • Sadzić nie później niż we wrześniu aby roślina intensywnie ukorzeniła się
  • Gleba powinna być przepuszczalna, głęboko uprawiona, z dużą zawartością próchnicy
  • Miejsce musi być słoneczne lub ewentualnie lekko zacienione

Narcyz Orangery

  • Kolor kwiatów- biało- pomarańczowy
  • Sadzi się je w sierpniu/wrześniu, na głębokość 20 centymetrów, w odległości cebul 15 centymetrów od siebie
  • Kwitną zazwyczaj w kwietniu
  • Należą do grupy narcyzów o rozszczepionym przykoronku
  • Wyróżniają się od innych narcyzów tym, że posiadają biały, duży i mocno rozszczepiony przykoronek
  • Miejsce powinno być słoneczne lub nieznacznie zacienione, a gleba przepuszczalna, głęboko uprawiona, z próchnicą

Narcyz tete a tete

  • Wykształca trzy żółte kwiaty na pędzie
  • Termin kwitnienia: marzec/kwiecień
  • Miejsce powinno być słoneczne lub nieznacznie zacienione
  • Gleba musi być przepuszczalna, głęboko uprawiona, z dużą zawartością próchnicy
  • Polecany jest na skalniaki lub w dużych grupach na rabaty

narcyzy7

narcyzy6

narcyzy5

narcyzy4

narcyzy3

narcyzy2

narcyzy1